Sách - Ấn phẩm
Công tác giáo dục trẻ khuyết tật tại Trung tâm bảo trợ xã hội tỉnh Hải Dương
22/11/2016 10:54
Nguyễn Thị Hoa
                                       Trung tâm Bảo trợ Xã hội tỉnh Hải Dương
 
Tóm tắt: Trung tâm Bảo trợ xã hội Hải Dương là đơn vị sự nghiệp công lập thuộc Sở Lao động Thương binh và Xã hội được thành lập từ năm 1982. Trung tâm đã tổ chức nuôi dưỡng, chăm sóc, dạy văn hóa, dạy nghề cho người khuyết tật. Hàng năm, đội ngũ cán bộ, giáo viên thường xuyên được bồi dưỡng chuyên môn, nâng cao nghiệp vụ. Trong những năm qua công tác chăm sóc, giáo dục học sinh khuyết tật của Trung tâm đã đạt được kết quả nhất định, song Trung tâm vẫn mong tiếp tục nhận được sự quan tâm từ phía các lãnh đạo và các ban ngành đoàn thể.

Trung tâm Bảo trợ xã hội Hải Dương là đơn vị sự nghiệp công lập thuộc Sở Lao động Thương binh và Xã hội được thành lập từ năm 1982 với chức năng, nhiệm vụ là: Tổ chức tiếp nhận, quản lý, nuôi dưỡng, dạy văn hóa, dạy nghề, tổ chức lao động sản xuất, tư vấn tìm, tạo việc làm và  phục hồi chức năng cho người khuyết tật, trẻ em nhiễm chất độc da cam dioxin, trẻ em mồ côi bị bỏ rơi và trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn; cung cấp các dịch vụ công tác xã hội và các hoạt động khác cho những đối tượng bảo trợ xã hội.

Diện tích mặt bằng của Trung tâm có 6.100m2. Cơ cấu tổ chức của Trung tâm có 01 Giám đốc, 03 phó giám đốc với 11 phòng nghiệp vụ, tổng số cán bọ công chức viên chức và người lao động là 183 người.
           
Với con số 32.096 người khuyết tật trên địa bàn tỉnh, hàng năm Trung tâm Bảo trợ xã hội Hải Dương tổ chức nuôi dưỡng, chăm sóc, dạy văn hóa, dạy nghề cho 600 học sinh khuyết tật nghe nói, khuyết tật trí tuệ, trong đó: 400 học sinh học văn hóa có độ tuổi 8 đến 12; 200 học sinh học nghề trong độ tuổi lao động; nuôi dưỡng, chăm sóc cho 5 trẻ mồ côi bị khuyết tật đặc biệt nặng.

Với chức năng nhiệm vụ được giao cùng những năm qua, Trung tâm đã cùng với đội ngũ cán bộ, giáo viên, nhân viên nhiệt huyết, tận tâm vì trẻ khuyết tật, luôn phấn đấu nuôi dạy các em với điều kiện tốt nhất có thể.
     
Học sinh học văn hóa tại Trung tâm Bảo trợ xã hội Hải Dương được học theo chương trình giáo dục chuyên biệt dành cho HSKT cấp tiểu học của Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành và hướng dẫn của Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam. (Đồng thời triển khai chương trình dạy theo sách giáo khoa của Viện Khoa học giáo dục biên soạn ở một số khối lớp KTTT). Chương trình giáo dục đảm bảo ngoài việc dạy văn hóa, Trung tâm luôn chú trọng tăng cường dạy kỹ năng sống (kỹ năng xã hội, kỹ năng giao tiếp, kỹ năng tự phục vụ,…) cho HS KTTT; dạy ngôn ngữ ký hiệu, dạy phát triển giao tiếp cho học sinh KTNN.

Từ năm học 2012 - 2013, Trung tâm phân công 03 đồng chí cán bộ giáo viên dạy các môn Tập hát, Tập vẽ, Thể dục đúng với chuyên ngành được đào tạo vào giảng dạy nhằm giúp trẻ được thư giãn đầu óc, dễ dàng tiếp thu kiến thức, đồng thời tăng cường phục hồi trí lực, thể lực, rèn luyện sự khéo léo, óc thẩm mĩ cho học sinh và tiến hành xây dựng kế hoạch giảng dạy phù hợp đối với từng học sinh; thường xuyên tổ chức cho học sinh được đọc sách, truyện tại thư viện.

Để đáp ứng kịp thời những thay đổi về khả năng và nhu cầu của trẻ, những năm qua Trung tâm thường xuyên mời các cán bộ chuyên môn của VKHGD Việt Nam và các giảng viên của trường ĐHSP về tập huấn cho cán bộ giáo viên của Trung tâm để cập nhật cách tiếp cận, đánh giá và phương pháp giảng dạy mới nhất.
Ngay từ khi tuyển sinh Trung tâm đã chú trọng đến việc đánh giá và phân loại đối tượng theo dạng tật và khả năng nhận thức từ đó phân chia trẻ vào các phòng chức năng phù hợp. Năm học 2015-2016, Trung tâm Bảo trợ Xã hội Hải Dương có 400 học sinh khuyết tật, được bố trí học ở 35 lớp theo các chương trình khác nhau, phân chia ra 3 phòng, cụ thể:

- Phòng Dạy văn hóa cho trẻ KTTT nhẹ: học theo chương trình SGK của Bộ GD&ĐT từ lớp 1đến lớp 5 và tài liệu hướng dẫn của Viện KHGDVN.

- Phòng Dạy văn hóa cho trẻ KTTT nặng: học theo chương trình SGK lớp 1 của Bộ GD&ĐT và tài liệu hướng dẫn của Viện KHGDVN.

- Phòng Dạy văn hóa cho trẻ KTNN: học theo chương trình SGK của Bộ GD&ĐT từ lớp 1 đến lớp 5.

Nhằm thực hiện quy chế chuyên môn Lãnh đạo Trung tâm đã chỉ đạo các phòng  Dạy Văn hóa thực hiện tốt quy chế chuyên môn, cụ thể:

+ Thực hiện nghiêm túc chương trình, kế hoạch dạy học. Duy trì việc kiểm tra, đánh giá, xếp loại học sinh thường xuyên, định kỳ. Quan tâm đến sự tiến bộ của từng học sinh.

+ Soạn giáo án đúng phân phối chương trình, thời khóa biểu, đúng thời gian quy định, trình bày khoa học.

+ Thực hiện nghiêm túc, có hiệu quả công tác kiểm tra giáo án hàng tuần, hàng tháng.

+ Tích cực đổi mới phương pháp dạy học, tiếp tục ứng dụng công nghệ thông tin vào soạn giảng.

+ Ra vào lớp đúng giờ, đảm bảo thời gian theo quy định.

+ Duy trì việc đều đặn việc sinh hoạt theo tổ, nhóm chuyên môn để thống nhất nội dung, phương pháp  giáo dục học sinh khuyết tật qua đó góp phần nâng cao chất lượng dạy và học.

+ Xây dựng kế hoạch và tiến hành kiểm tra việc thực hiện nhiệm vụ của giáo viên dựa theo nội dung các văn bản quy định và căn cứ vào nhiệm vụ của giáo viên. Thông qua việc kiểm tra đánh giá trình độ chuyên môn nghiệp vụ của mỗi giáo viên được củng cố và nâng cao, mỗi giáo viên có ý thức trách nhiệm hơn với công việc. Qua đó góp phần từng bước ổn định và nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên.

+ Tổ chức thành công các buổi hoạt động ngoại khóa theo chủ đề từng tháng với những nội dung phù hợp, thiết thực. Qua sinh hoạt ngoại khóa các em được thể hiện mình, được giao lưu, học tập, vui chơi…tạo không khí vui vẻ, phấn khởi, giúp các em mạnh dạn, tự tin hơn trong học tập, sinh hoạt, trong cuộc sống cộng đồng.

+ Tổ chức phong trào sáng tạo vì cuộc sống của trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt đã đạt được những kết quả đáng khích lệ.

+ Các phòng Văn hóa đã phối hợp với phòng Công tác xã hội tư vấn tâm lý và can thiệp cá nhân cho một số học sinh đặc biệt tại Trung tâm giúp các em tiến bộ về khả năng học tập, khả năng hòa nhập, ý thức tự phục vụ và ổn định tâm lý để tiếp nhận kiến thức.
Trong những năm học vừa qua, việc đổi mới phương pháp dạy học được tập thể cán bộ giáo viên, nhân viên các phòng Dạy Văn hóa hưởng ứng tích cực, hiệu quả. Cụ thể:

+ Đổi mới và nâng cao chất lượng bài soạn theo hướng thiết kế, tổ chức nhiều  hoạt động phong phú cho học sinh. Tiếp tục đổi mới phương pháp dạy học lấy học sinh làm trung tâm, lấy sự tiến bộ của học sinh làm thước đo chất lượng. 100% cán bộ giáo viên sử dụng giáo án điện tử, tích cực khai thác ứng dụng công nghệ thông tin vào giảng dạy trên lớp. Qua đó kỹ năng sử dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy của giáo viên được nâng cao, học sinh hứng thú hơn, tích cực hơn, nắm bài tốt hơn trong quá trình học tập.

+ Đổi mới phương pháp dạy học theo hướng tích cực lấy học sinh làm trung tâm; tăng cường việc sử dùng đồ dùng trực quan, các phương tiện dạy học để học sinh được quan sát nhiều hơn, thực hành nhiều hơn nhằm tăng cường rèn luyện kỹ năng và tư duy cho học sinh.

+ Để nâng cao chất lượng công tác dạy văn hóa cho học sinh khuyết tật,các phòng dạy văn hóa đã thống nhất cấu trúc khung bài soạn của các môn học, các khối lớp; thống nhất nội dung đề kiểm tra cuối học kỳ và cuối năm học, qua đó thống nhất tiêu chí đánh giá chất lượng học sinh.

+ Tổ chức thành công các đợt hội giảng như: chào mừng ngày “Phụ nữ Việt Nam 20/10” ; “Ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11” theo hướng đổi mới phương pháp dạy học được 100% cán bộ giáo viên tham gia và đạt kết quả cao. Thông qua các đợt hội giảng, mỗi cán bộ giáo viên được tham gia dự giờ, trao đổi, thảo luận, học tập kinh nghiệm của đồng nghiệp về phương pháp giảng dạy phù hợp với từng đối tượng học sinh; cũng qua các đợt hội giảng đã  lựa chọn ra những tiết dạy tiêu biểu, xuất sắc để nêu gương, khen thưởng kịp thời.

+ Khuyến khích cán bộ giáo viên nghiên cứu, tổng kết từ thực tế giảng dạy viết sáng kiến kinh nghiệm; tổ chức các buổi hội thảo báo cáo sáng kiến kinh nghiệm nổi bật trong năm như: “Nâng cao chất lượng dạy kỹ năng tự phục vụ cho HS KTTT”, “Một số biện pháp tổ chức các trò chơi dân gian cho học sinh khuyết tật”. “Tổ chức trò chơi trong dạy học cho học sinh khuyết tật”, “Một số biện pháp nhằm nâng cao hoạt động giáo dục tập thể, kỹ năng sống và bồi dưỡng vốn dân ca cho học sinh”, “Một số biện pháp tăng cường giáo dục đạo đức, vệ sinh cho học sinh khuyết tật” tới toàn thể cán bộ giáo viên và được 100% cán bộ giáo viên thống nhất áp dụng trong đổi mới và nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện tại Trung tâm.

+ Từ năm học 2014 – 2015, Trung tâm đã triển khai học tập và thực hiện việc đánh giá học sinh học văn hóa theo thông tư 30/2014/TT- BGDĐT ngày 28/8/2014 của Bộ Giáo dục Đào tạo. Đổi mới hệ thống hồ sơ sổ sách khoa học, phù hợp với quy định của Bộ Giáo dục và Hướng dẫn của Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam. Và cũng từ năm học này, Trung tâm đã thực hiện các tiết dạy cá nhân đối với một số học sinh KTNN, KTTT có biểu hiện tự kỷ, tăng động và bước đầu thu được kết quả đáng khích lệ …. 

Song song với các hoạt động nâng cao chất lượng dạy văn hóa cho học sinh khuyết tật, việc giáo dục đạo đức, rèn kỹ năng sống, tổ chức cho học sinh tham gia các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể dục thể thao; làm tốt công tác quản lý, chăm sóc, nuôi dưỡng, phục hồi chức năng luôn được tập thể cán bộ giáo viên và Lãnh đạo Trung tâm chú trọng và quan tâm. Cụ thể là:

- Chú trọng việc giáo dục đạo đức, thói quen chào hỏi lễ phép, sự quan tâm giúp đỡ lẫn nhau trong học tập, trong sinh hoạt; tăng cường việc dạy kỹ năng giao tiếp, kỹ năng xã hội, kỹ năng tự chăm sóc phục vụ bản thân. Thông qua đó các kỹ năng sống cơ bản từng bước được hình thành, giúp các em tự lập, tự tin, hòa nhập với cuộc sống cộng đồng.

- Tăng cường việc chăm sóc sức khỏe cho học sinh: Phân công cán bộ y tế làm việc 24/24 giờ trong ngày. Hàng tuần các em được phục hồi trí lực bằng chương trình Kidsmart do Quỹ bảo trợ trẻ em triển khai; phục hồi thể lực bằng máy móc thiết bị chuyên dùng; được đọc sách và đi siêu thị tại thư viện.

- Nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác quản lý học sinh: Phân ca làm việc 24/24 giờ. Bố trí cán bộ quản lý học sinh theo phòng nội trú, theo sơ đồ vị trí, theo thời gian biểu.

- Làm tốt công tác nuôi dưỡng: Hàng ngày thực hiện công tác chế biến, nấu ăn cho học sinh, đảm bảo ăn ngày 3 bữa, đủ tiêu chuẩn, đúng định lượng, thường xuyên cải thiện các món ăn hợp khẩu vị, đủ dinh dưỡng, đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm.

- Ngoài ra việc thực hiện chi trả các chế độ chính sách hiện hưởng cho các đối tượng học sinh học tại Trung tâm luôn được phòng Tổ chức hành chính, phòng  Kế toán - Tài chính thực hiện đúng, đầy đủ, kịp thời, đảm bảo quyền lợi hợp pháp, chính đáng cho học sinh khuyết tật.

Với đội ngũ cán bộ, giáo viên nhiệt tình, tâm huyết, tận tâm vì trẻ khuyết tật, những năm qua công tác giáo dục học sinh khuyết tật đã đạt được kết quả đáng kể: 100% học sinh KTTT ra trường đều được trang bị những kiến thức cơ bản về kỹ năng TPV; KNGT; KNXH; 20% học sinh KTTT mức độ nhẹ biết đọc viết thành thạo, tính toán đơn giản có đủ khả năng theo học hòa nhập lớp 4, lớp 5 phổ thông. 100% học sinh KTNN biết đọc, biết viết bằng NNKH; biết cộng trừ nhân chia và giao tiếp tốt với cộng đồng xã hội.

Đạt được những kết quả như trên là nhờ có quan tâm, chỉ đạo của các cấp Lãnh đạo; sự phối hợp giữa các phòng chuyên môn của Sở, phòng Lao động Thương binh và Xã hội các huyện, thành phố, thị xã; cố gắng, nhiệt tình, tâm huyết, tận tụy của tập thể cán bộ giáo viên Trung tâm; sự phối hợp của các bậc phụ huynh học sinh; Và đặc biệt nhận được sự quan tâm, giúp đỡ từ phía các cán bộ chuyên môn Trung tâm nghiên cứu giáo dục đặc biệt - Viện KHGD Việt Nam, các giảng viên của trường ĐHSP đã giúp Trung tâm tập huấn, bồi dưỡng, đào tạo chuyên môn cho cán bộ giáo viên, hướng dẫn đánh giá, xây dựng KHCN, sử dụng SGK thực nghiệm để Trung tâm hoàn thành tốt các chỉ tiêu, nhiệm vụ được giao.

Trong thời gian tới Trung tâm mong tiếp tục nhận được sự quan tâm từ phía lãnh đạo Trung tâm nghiên cứu giáo dục đặc biệt – VKHGD, lãnh đạo Bộ GDĐT và các ban ngành đoàn thể để giúp Trung tâm ngày một hoàn thiện đáp ứng nhu cầu, nguyện vọng của người khuyết tật trên địa bàn toàn tỉnh.
 
 
Tin bài khác